Obserwatorzy

czwartek, 13 lutego 2014

W s p o m n i e n i n i e



           Ksiądz dr Julian Żołnierkiewicz -Infułat Archidiecezji Warmińskiej,
           Kanonik generalny Kapituły Warmińskiej, Generał Zakonu Maltańskiego
                                                             (1931- 2013)

                                        W s p o m n i e n i n i e
Ksiądz Julian Żołnierkiewicz -  po reaktywowaniu (po roku 1989) Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego i powołaniu olsztyńskiego oddziału PTZ- przyjął patronat nad nami.
Był opiekunem duchowym olsztyńskich ziemian oraz innych stowarzyszeń, w tym olsztyńskiej “ Rodziny Katyńskiej”.
Pomimo wielu różnych obowiązków, wynikających także z pełnionej funkcji proboszcza, był  czynnie zaangażowany w działalność społeczną.
To Człowiek -Instytucja, zwykły i niezwykły, bo obdarzony niebywałą pasją        ofiarowywania siebie- innym.
Służył pomocą dzieciom i dorosłym w czasach zniewolenia, później w trudach transformacji i niedostatków nowej rzeczywistości.
Powołał “Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Rodzinie” i zorganizował Dom Dziennego Pobytu Dziecka “Arka” w Olsztynie.
Pomagał też ludziom zagubionym, błądzącym, uwięzionym. Był ich kapelanem w Areszcie Śledczym w Olsztynie. Został później mianowany archidiecezjalnym kapelanem więziennictwa i kapelanem straży pożarnej. Uroczyście prezentował się w mundurze honorowego strażaka.
Był (przez dziesięć lat) duszpasterzem akademickim, a także diecezjalnym duszpasterzem ludzi pracy i duchowym ojcem walczących o sprawiedliwość. Jako kapelan ruchu społeczno - związkowego “ Solidarność”, powołany już w 1980r., wspierał olsztyńską opozycję, szczególnie w okresie stanu wojennego.
Podtrzymywał na duchu represjonowanych, organizował pomoc materialną,
umożliwiał schronienie na plebanii.
Znane było w Olsztynie i wśród nas, Jego parafian, konspiracyjne zawołanie  “idziemy do Jula”!
Dla wtajemniczonych, których aktywizował do działania było wiadomo, dokąd pójść i po co, jak oszukać wiadome służby działające “na podsłuchu“.
Był naszym mentorem i  przez dziesiątki lat (od 1972r -do emerytury w 2006r) proboszczem parafii pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie, do której należę. Udzielał kolejnych sakramentów nam, naszym dzieciom i wnukom. Jego wizyty duszpasterskie, kolędy w naszych domach (jako szczególne wyróżnienie) wypełnione były  modlitwą, gawędą  o sprawach poważnych i żartami. Żegnał nas  błogosławieństwem i lekko zawstydzonym, charakterystycznym, skromnym uśmiechem.
      
Po 1989r. brał czynny udział w tworzeniu kombatanckich organizacji  kresowych i był ojcem duchowym nowych lub reaktywowanych towarzystw.
Jako  proboszcz naszego pięknego neogotyckiego kościoła p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie przy ulicy Mickiewicza, sprawił (w wyniku swojego zaangażowania), że świątynia stała się panteonem narodowych dziejów i wartości.
Z licznych “ kamiennych” tablic umieszczonych w bocznej nawie kościoła przemawia historia - do niedawna zakazana. Zostały upamiętnione między innymi wojenne bohaterskie czyny żołnierzy AK okręgu wileńskiego i walki na innych frontach, oraz ich dowódcy. Z innych tablic -wreszcie otwarcie- “krzyczy” tragedia katyńska. Uczczono też  bohaterów stanu wojennego.
Z najbliższych dziejów -trwale uhonorowano ofiary katastrofy smoleńskiej z  dnia 10 kwietnia 2010 r.

Tuż po katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem, ksiądz Julian przeżył poza tragedią narodową,  szczególną osobistą traumę.
W zastępstwie zmarłego biskupa polowego WP Tadeusza Płoskiego i innych księży- ofiar tej katastrofy, przyszło Mu przewodniczyć nabożeństwu sprawowanemu (wraz z miejscowym księdzem) - na cmentarzu wojskowym w Katyniu.
Msza święta, zgodnie z pierwotną intencją pielgrzymki, miała być odprawiona za  ofiary zbrodni katyńskiej. Nagle tragiczne okoliczności sprawiły, że modlono się również w intencji  96 ofiar katastrofy smoleńskiej, w tym  pary  prezydenckiej. Ta dojmująco żałobna uroczystość odbyła się w  szczególnej scenerii. Barwy narodowe okryte kirem i rzędy pustych krzeseł świadczyły o zaskakującej nieobecności- wszystkich pasażerów samolotu. Zabrakło Tych, którzy chcieli oddać hołd i pamięć pomordowanym przed siedemdziesięciu laty w Katyniu i w innych miejscach kaźni. Dziś oni  oddali to, co najcenniejsze - swoje życie. Bohaterzy- bohaterom.
Często o tych przeżyciach wspominał ksiądz Julian.       
Snuł swoje refleksje przy okazji naszych, ziemiańskich spotkań wigilijnych. Rozpamiętywał, jak to 10.04. 2010 r zawdzięczał opatrzności Boskiej swoje życie. Zrezygnował z lotu prezydenckim samolotem do Smoleńska. Wybierając podróż pociągiem, chciał z okien wagonu jeszcze raz  ucieszyć oczy urokiem ukochanych (już nie swoich), wschodnich rubieży, utraconej Małej Ojczyzny.

Z nostalgią wspominał umiłowane kresy, ziemię nowogródzką. Przywoływał Odcedę - miejsce swojego urodzenia, zamieszkiwane przez stare rody szlacheckie. I Stołpce, gdzie przyjmował chrzest. Był to ostatni adres zamieszkania - przed repatriacją. Spędził tam najpiękniejsze młode lata.
Jako 17- letni chłopak żegnał urokliwy zachód słońca nad ukochanym Niemnem, dokąd już nigdy nie wróci. Tu, gdzie z pasją igrał z nurtem rzeki i nabywał umiejętności pływania. Ksiądz Julian opowiadał nam o dawnych (młodzieńczych) i obecnych zainteresowaniach  żeglarstwem, które zrodziły się na tamtej ojczystej ziemi.
Wyjazd do Polski nastąpił w 1946r. Wraz z rodzicami i rodzeństwem zamieszkał w Olecku, z ciągle niespełnioną nadzieją na powrót. Tu kontynuuje naukę i zdaje maturę w 1951r. Następnie zaczyna studia w Wyższym Seminarium Duchownym „Hosianum” w Olsztynie (1951- 1956r.). W 1959r. podjął pracę w kościele
Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie. To właśnie w tej świątyni organizował z okazji świąt państwowych  patriotyczne spotkania. Poprzedzane były uroczystą mszą świętą za ojczyznę, celebrowaną przez kolejnych biskupów warmińskich (w tym też ówczesnego biskupa warmińskiego, Józefa Glempa). Udział w tych uroczystościach brały poczty sztandarowe wszystkich ważnych organizacji, również kombatanckich, kresowych. Te wyjątkowe nabożeństwa  odprawiane były  również z tęsknoty za utraconą Macierzą.
Będąc realistą uznał za swoją, tę nową Małą Ojczyznę. Najpierw, jak
mawiał “z konieczności.” Wkrótce, wciąż wierny tamtej, pokochał też tę, warmińsko -mazurską, co kiedyś przytuliła w nieszczęściu- tak jak i nas ziemian.
Odnalazł w niej bogactwo natury, bezmiar lasów i jezior.
Propagował ideę ochrony tych skarbów. Prowadził działalność edukacyjną. Pamiętam Jego bardzo ciekawy, tegoroczny wykład - pod tytułem“ Człowiek współczesny, a problem ekologii,” wygłoszony  seniorom, słuchaczom Akademii Trzeciego Wieku w Olsztynie.
Był też zauroczony zabytkami Olsztyna, w tym podświetlanymi nocą: kościołem NSPJ, katedrą, zamkiem, ratuszem. Miał uprawnienia przewodnika turystycznego.    
Za liczne zasługi został obdarzony  tytułem “Honorowego Obywatela Olsztyna”, czym się bardzo szczycił, uznając przy tym skromnie, że  na to  nie zasłużył.
W 2006r. był wyróżniony statuetką “Osobowość Roku Warmii i Mazur“ z uzasadnieniem, że umie czynić wokół dobro i pomaga potrzebującym.

Jeszcze zdążono  nakręcić długi film biograficzny i wywiad z księdzem Infułatem. Projekcja odbyła się 15 października 2013r. w Olsztynie, w obecności niezliczonej rzeszy przyjaciół i sympatyków księdza Żołnierkiewicza - tuż przed Jego odejściem (25 października 2013r.)
Film jest swoistym pomnikiem, zdawałoby się nieprzemijalnym, zatrzymanym w kadrze. Jednak, jak na przekór- bohater odszedł, ale nasza pamięć o Nim, wspierana obrazem, będzie wciąż istnieć.
     
Przywołuję  w swojej pamięci spotkania z księdzem Infułatem, również te “robocze”,  poprzedzające nasze ziemiańskie uroczystości wigilijne.
W tym roku z żalem stwierdzam- nie zdążyłam!
Nie zdążyłam, by w zapełnionym kalendarzu ksiądz Julian znalazł okienko, aby ustalić dogodny termin spotkania wigilijnego, nie zdążyłam też wręczyć zaproszenia.
Nie przypuszczaliśmy, że zeszłoroczna ziemiańska  kolacja wigilijna będzie ostatnią - z Nim. To właśnie wtedy, podczas tej szczególnej kolacji, ksiądz Julian wspomnieniem i chwilą ciszy pożegnał (jedną spośród nas), zmarłą moją siostrę Helenę. W tym roku my pożegnamy i uczcimy pamięć Jego- naszego kapłana. Tego, który potrafił swoimi mądrymi homiliami, ciepłym przekazem i współczuciem łagodzić cierpienie i smutek odchodzenia. Teraz nieprzewidywalny los zaskoczył nas Jego odejściem.
Mamy nadzieję, że nasza pamięć zachowa tamtą wigilijną modlitwę, odmawianą jak zawsze przez księdza Juliana. Zapamiętamy Jego uroczysty, piękny tembr głosu, to jak śpiewał z nami kolędy, dzielił się opłatkiem i z delikatnym uśmiechem składał życzenia.

Po naszym zeszłorocznym spotkaniu - ostatnim wspólnym, wybierał się jeszcze na kolację wigilijną do swoich przyjaciół żeglarzy. Był jednym z nich, członkiem Yacht Klubu.
Jego łódź (kiedyś pod pełnymi żaglami), dziś zacumowana u progu przystani, pozostaje pusta. Błękit warmińskich i mazurskich jezior oraz tęsknotę za malowniczą wstęgą Niemna, zamienił na nieskończoność niebiańskich przestworzy.

W dniu 28 października 2013r. ks. Julian Żołnierkiewicz spoczął  w Alei Zasłużonych  na cmentarzu komunalnym  przy ulicy Poprzecznej w Olsztynie.
Wśród morza zniczy i kwiatów, na ustawionym wieńcu z białych róż, powiewa szarfa ze słowami ostatniego pożegnania- od nas ziemian- z  olsztyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego.
Zachowamy naszego Kapelana we wdzięcznej pamięci.


 W imieniu koleżanek i kolegów
 olsztyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego                
           
                                                                       
            Danuta Domanowska -Bogucka                   Olsztyn, listopad  2013r.

czwartek, 16 stycznia 2014

Wigilia 2013

Doroczne spotkanie Wigilijne odbyło się 15 grudnia 2013 roku w kawiarni Staromiejska w Olsztynie. Naszym nowym opiekunem duchowym został Ksiądz Kanonik Mirosław Hulecki.


Tradycyjnie podzieliliśmy się opłatkiem, śpiewaliśmy kolędy i składaliśmy życzenia.




poniedziałek, 4 listopada 2013

KS. INFUŁAT DR JULIAN ŻOŁNIERKIEWICZ

Z głębokim żalem informujemy, że dnia 25 października 2013 roku odszedł od nas nasz duchowny opiekun KS. INFUŁAT DR JULIAN ŻOŁNIERKIEWICZ.
Ks. Infułat Dr Julian Żołnierkiewicz był  Kapłanem Archidiecezji Warmińskiej, Wikariuszem Parafii Św. Wojciecha w Ełku, Parafii NSPJ w Olsztynie, Duszpasterzem akademickim, Proboszczem Parafii NSPJ w Olsztynie (1972-2006), Kapelanem i Duszpasterzem wielu środowisk, organizacji i stowarzyszń.
Niech spoczywa w pokoju.


wtorek, 10 września 2013

Pałace i dwory, wycieczka 2013

Jak co roku 31 lipca 2013 roku odbyła się już tradycyjnie wycieczka po zamkach, pałacach i dworach Warmii i Mazur. Tym razem zwiedzaliśmy siedziby ziemiańskie w Gąsirowie Olsztynackim,Tymawie, Pacułtowie i Drynkach.
  

GĄSIOROWO OLSZTYNECKIE


Gąsiorowo Olsztyneckie widok od frontu.


Gąsiorowo Olsztyneckie widok od strony jeziora.

W 1331 r. była to posiadłość ziemska, przekazana Nikolausowi Ganshorn na prawie rycerskim (od jego nazwiska wzięła się nazwa wsi). Obszar wsi wynosił 40 łanów. W 1386 r. było to 11 domów. W poźniejszych latach majątek ziemski przeszedł na własność rodu Finck von Finckenstein. W XIX w. należał do rodziny Rogalla. W XX w. (do 1945 r.) by własnością rodziny Schilke i obejmował prawie 640 ha. W tym czasie w majątku była gorzelnia.
Pałac wybudowany w latach 1810-1820 w stylu klasycystycznym, na wysokim brzegu jeziora, elewacja ogrodowa z widokiem na jezioro. Park przy pałacu o charakterze krajobrazowym, projektowany przez Johanna Larasa (w drugiej połowie XIX w.). W czasach PRL-u w pałacu mieścił się tu ośrodek wypoczynkowy "Salve". W latach 90.XX w. pałac został wyremontowany, obecnie stanowi własność prywatną.


TYMAWA




We wsi pałac z roku 1891 z zabudowaniami gospodarczymi i parkiem (stan w roku 2011,  pierwotnie własność rodziny von Wernitz. Budynek pałacu wzniesiony na rzucie prostokąta, dwukondygnacjowy, przekryty dachem naczółkowym. Pośrodku fasady trójkondygnacjowy ryzalit zwieńczony trójkątnym szczytem, poprzedzony dużym gankiem, z czterema półkolumienkami podtrzymującymi psedobelkowanie. W holu zachowany oryginalny kominek. Zabudowania gospodarcze z 1891 roku, uległy zniszczeniu w 1945 roku. Pozostały zabudowania z pocz. XX w. Park założony drugiej połowie XIX w. według projektu Johanna Larassa. Na wzgórzu cmentarz rodowy.



 PACÓŁTOWO



Kompleks w Pacółtowie to odrestaurowany z wielkim pietyzmem ponad dwustuletni zespół pałacowo-parkowy położony na obrzeżach Wzgórz Dylewskich, nieopodal Pól Grunwaldzkich. Całe założenie tworzy siedem historycznych budynków oraz pięciohektarowy park. Centralną budowlą założenia jest pałac zbudowany w 1794 roku. Położony jest na szczycie 150 metrowego wzniesienia, pośród 1 000 hektarów wiecznie zielonych pastwisk i łąk kośnych.





Pałac wyposażony jest w zabytkowe meble i tkaniny, antyczne kryształowe żyrandole i kinkiety, oraz kolekcję pastiszy obrazów Rembrandta, co wszystko razem tworzy niezwykle wytworną a jednocześnie ciepłą, kameralną atmosferę wnętrza.
Pałac dysponuje w pełni wyposażoną salą konferencyjną i salą koncertową dla organizacji warsztatów, seminariów, konferencji, spotkań autorskich i koncertów. Wszystkie te pomieszczenia są klimatyzowane





Obecnie prowadzone są prace remontowe w przyległym budynku oficyny, gdzie planowane jest udostępnienie gościom trzynastu miejsc noclegowych w apartamentach i pokojach jednoosobowych, oraz restauracji oferującej dania bazujące na produktach wyłącznie ekologicznych, w tym steki z własnej ekologicznej hodowli bydła francuskich ras Limousine i Charolaise.







W 2014 roku planowana jest przebudowa zrujnowanych budynków starych stajni i ujeżdżalni, a w nich założenie stadniny koni wraz ze szkołą jeździecką i „Teatrem”, w którym można będzie podziwiać spektakle artystyczne sztuki jeździeckiej i sztuki powożenia.


niedziela, 26 maja 2013

Spotkanie ogniskowe 25.05.2013 rok.

Tym razem nasze majowe spotkanie ogniskowe odbyło się w ośrodku Kormoran niedaleko miejscowości Mierki koło Olsztynka. Obiekt położony jest nad jeziorem Pluszne. Z pokoi można było podziwiać piękne widoki  na jezioro.


 Niestety pogoda nam nie dopisała i spotkanie odbyło się nie tak jak zakładano na łonie natury, lecz  wewnątrz obiektu. 
Podczas spotkania uczciliśmy 90-tą rocznicę urodzin naszego kolegi Prof. Joachima Radzieja.
Z tej okazji Szanownemu Jubilatowi wręczono obraz przedstawiający rodzinny majątek w Chojnach skąd wywodzi się rodzina pana Profesora. Następnie odczytano wiersz napisany na tą okazję przez poetkę panią Danutę Boguską.



Szanownemu Jubilatowi Koledze Joachimowi Radziejowi życzymy wszystkiego najlepszego.
Następnie udaliśmy się na poczęstunek przygotowany przez kuchnię hotelową i raczyliśmy się wspaniałym winem serwowanym przez naszego Prezesa. 
Trzeba podkreślić że całe spotkanie przegotowane i zorganizowane zostało dzięki wytrwałej pracy naszej koleżanki pani Sekretarz P.T.Z.o/Olsztyn.



czwartek, 7 marca 2013

Posiedzenie Rady Naczelnej P.T.Z.

Dnia 2 marca 2013 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Posiedzeniu przewodniczyła Pani Danuta Prus-Głowacka.
Na posiedzeniu między innymi wysłuchano informacji Prezesa PTZ o przygotowaniu działań Zarządu Głównego w sprawie restytucji praw i odszkodowań dla spadkobierców ziemian.
Przedstawione informacje dotyczyły również kwestii czym jest i czemu ma służyć projekt TRUST, jakie działania są prowadzone przez ZG nad restytucją mienia oraz sprecyzowanie możliwości dochodzenia roszczeń w aktualnym stanie prawnym.

 Trust – jest to forma monopolu, w którym przedsiębiorstwa tworzą oligopol, powstający na drodze łączenia się samodzielnych dotąd przedsiębiorstw tej samej branży. Dotychczasowi ich właściciele stają się udziałowcami powstającego trustu, na którego czele stoi zarząd kierujący produkcją i zbytem, wyznaczający ceny, określający podział zysków.

Cale Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego

Ziemianami nazywano właścicieli większych obszarów ziemi, dziedziczonych z reguły od wielu pokoleń. Początki tej własności sięgają czasów średniowiecza, w których panujący nadawał ziemię swoim poddanym w zamian za służbę rycerską lub publiczną. Nim ukształtowały się inne warstwy społeczne przez wiele wieków ziemiaństwo stanowiło ostoję naszej państwowości i kultury, a podczas zaborów pielęgnowało ideę walki o niepodległość i pracy organicznej.

Celem Towarzystwa jest
1. integracja środowiska ziemiańskiego,
2.popieranie wychowania młodzieży ziemiańskiej w duchu poszanowania tradycji narodowych i patriotycznych na rzecz przygotowania jej do służby na rzecz społeczeństwa i kraju,
3. działanie przez swoich kompetentnych członków na rzecz ulepszania i unowocześniania
polskiej gospodarki rolnej i leśnej, współdziałanie w tym kierunku z władzami państwowymi i administracyjnymi, z samorządem terytorialnym oraz innymi właściwymi
organizacjami w kraju i za granicą.
4. prowadzenie działań zmierzających do zachowania i propagowania dorobku kulturalnego
środowiska ziemiańskiego oraz materialnych i niematerialnych pomników przeszłości
ziemiańskiej
2. Cele wymienione Towarzystwo realizuje w szczególności poprzez:
1) podejmowanie działań zmierzających do wyeliminowania fałszywego obrazu ziemiaństwa
polskiego wytworzonego przez propagandę, przez ukazywanie jego ogromnego wkładu w życie społeczne, polityczne i gospodarcze kraju w okresie zaborów, dwudziestolecia międzywojennego i okupacji oraz przez ukazywanie martyrologii ziemiaństwa w okresie II
wojny światowej i w latach po 1945,
2) podejmowanie działań zmierzających do zrekompensowania właścicielom ziemskim lub ich spadkobiercom krzywd materialnych i moralnych doznanych w wyniku działań władz państwowych lub w inny sposób naruszających prawo, bądź też do zwrotu zabranego majątku w przypadku, gdy jest to fizycznie możliwe,
3) podejmowanie działań zmierzających do uzyskania przez właścicieli ziemskich bądź ich spadkobierców od innych państw lub w inny sposób odszkodowania za konfiskatę ich własności w czasie wojny 1939-1945 oraz z tytułu wszelkich sprzecznych z prawem międzynarodowym działań tych państw jako władz okupacyjnych.
4) inicjowanie działań w zakresie opieki nad opuszczonymi dworami, pałacami i parkami przydworskimi, współpraca z właściwymi organami administracji państwowej i
samorządowej w zakresie konserwacji i odbudowy zabytkowych założeń dworskoparkowych,
5) zbieranie i archiwizowanie dokumentów dotyczących rodzin ziemiańskich oraz majątków ziemskich w celu udostępnienia ich instytucjom do tego powołanym,
6) działalność wydawniczą w zakresie przeszłości ziemiańskiej oraz roli ziemiaństwa w
dziejach narodu,