Spotkanie opłatkowe 17.12.2016 rok.

W dniu 17 grudnia 2016 roku w gościnnym dworze w Jełmuniu odbyło się doroczne spotkanie opłatkowe Olsztyńskiego Oddziaału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego

Spotkanie stało się okazją do wspólnego przeżywania wyjątkowego nastroju Świąt Bożego Narodzenia o co zadbała właścicielka Dworu w Jełmuniu stwarzając niepowtarzalny klimat.

Wycieczka 27.08.2016 rok.

Pan Ryszard Pilachowski obecny włściciel zamku opowiadał nam historie związane z zamkiem.
Pierwszy zamek krzyżacki w Przezmarku został wzniesiony z drewna w II połowie XIII w. Wznoszenie nowego, tym razem z cegły, zainicjował komtur dzierzgoński Luter z Brunszwiku, pełniący równocześnie obowiązki wielkiego szatnego zakonu. Obiekt stanął na miejscu dawnego grodu pruskiego; prace trwały od 1316 do 1331. Początkowo na zamku rezydował prokurator krzyżacki, następnie obiekt stał się siedzibą wójta. Chociaż zamek położony był w bardzo dogodnym do obrony miejscu, w 1410 został przejęty bez walki przez wojsko Władysława Jagiełły, by już rok później wrócić do Krzyżaków na mocy I pokoju toruńskiego (1411). W 1414 obiekt został ponownie zdobyty przez wojska polskie i poważnie zniszczony, jednak wrócił do zakonu, który – wobec doszczętnego zniszczenia pobliskiej warowni dzierzgońskiej – dokonał poważnej rozbudowy i wzmocnienia zamku. W 1437 zamek stał się siedzibą komtura, przeniesiono również do niego sąd ziemski. Mimo tego zamek został zdobyty przez mieszczan z Elbląga w czasie wojny trzynastoletniej, po czym odbity przez Krzyżaków, a następnie oblegany przez wojska polskie. Udało im się jednak zdobyć tylko obszar przedzamcza.

 Widok z wieży zamkowej

 Widok z wieży zamkowej 

Począwszy od 1508 zamek znajdował się w rękach biskupów pomezańskich, a od 1521 w rękach prywatnych rodzin von Egmon i von Werdte^[2]. W związku z tym w latach 80. XVI wieku przeszedł kolejną przebudowę, która miała uczynić z niego rezydencję w miejsce budowli typowo obronnej. W 1626 właściciele Przezmarka poparli Szwedów i kilkakrotnie udostępnili im zamek w celu zaopatrywania w żywność. W czasie potopu szwedzkiego podupadły budynek stał się stałą kwaterą szwedzką. Przez cały XVIII i XIX wiek obiekt, chociaż mieścił Urząd Ziemski, był poważnie zaniedbany, a proces jego popadania w ruinę został przypieczętowany, gdy pod koniec XVIII stulecia rozpoczęto rozbiórkę murów w celu pozyskania budulca na folwark i zbór ewangelicki. W roku 1935 podjęto nieukończone prace konserwatorskie oraz porządkowanie ruin. Z kolei w 1958 wieża i zachowane obiekty na przedzamczu zostały zaadaptowane na ośrodek wczasowy (wzniesiono wówczas zespół drewnianych domków turystycznych). Obecnie zamek jest w rękach prywatnych, na jego terenie rozpoczęły się prace renowacyjne i częściowa odbudowa. Obiekt jest udostępniany turystom.

Pierwotny wjazd do zamku prowadził przez przedbramie, dziś całkowicie zniszczone. Prowadziło ono na przedzamcze, na którym wznosiła się zachowana do dnia dzisiejszego, wzniesiona na prostokątnym planie wieża (35 metrów wysokości) oraz zespół budynków gospodarskich (zachowanych w ruinie). Wieża zamkowa pełniła zarówno funkcje obronne i sygnalizacyjne, typowe dla zamków krzyżackich, jak również więzienne (piwnice). Na przedzamczu znajdowała się jeszcze jedna, cylindryczna wieża.
Na teren głównego zamku prowadził dodatkowy most zwodzony ponad mokrą fosą (obecnie wysuszona). Zamek główny był czworobokiem o wymiarach 47 metrów na 73 metry, otoczonym dwiema liniami murów obronnych. Podstawowym komponentem tej części założenia był początkowo dwukondygnacyjny, zamieszkiwany przez rycerzy budynek z kapitularzem i kaplicą, w późniejszym okresie istnienia obiektu rozbudowany. Budynek ten łączył się z wieżą pełniącą funkcje sanitarne, wieżą obronną oraz wieżą-skarbcem. Z wymienionych baszt do dnia dzisiejszego zachował się jedynie fragment tej ostatniej. Pozostały również niewielkie fragmenty murów zewnętrznych oraz zarys położonej w skrzydle wschodnim sali opartej na granitowych filarach. Czytelny jest też zarys bramy wjazdowej.

Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim

 

Muzeum Tradycji Szlacheckiej – mieści się w zespole pałacowo-parkowym w Waplewie Wielkim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Stanowi oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Majątek Waplewo Wielkie do końca XVI wieku był częścią dóbr rycerskich. Następnie przeszedł w ręce polskich rodów szlacheckich: Niemojewskich, Zawadzkich, Chełstowskich, Bagniewskich i Sierakowskich. Od 1759 roku Waplewem władała zasłużona dla kultury polskiej na Powiślu rodzina Sierakowskich.

 Ostatnim właścicielem był Stanisław hrabia Ogończyk-Sierakowski, ożeniony z Heleną z książąt Lubomirskich. Od 1933 roku majątkiem, z wyłączeniem pałacu i parku, władał Zbigniew Donimirski herbu Brochwicz, syn Kazimierza Donimirskiego z Małych Ramz.

Za czasów hr. Sierakowskich w majątku istniała biblioteka tworzona od XVIII w., zawierająca około 11 tys. tomów. Wnętrze dworu zdobiło około 400 obrazów takich malarzy jak: Tycjan, Peter Paul Rubens, Albrecht Dürer, Aleksander Orłowski, Franciszek Smuglewicz, Andrzej Stech oraz gdańskich artystów Meyerheimów.

W 2011 muzeum przejęło na własność również nieruchomości folwarczne. Poza pałacem, parkiem ze stawem oraz folwarkiem w skład zespołu wchodzi również wybudowany w latach 1933-1937 dom Zbigniewa Donimirskiego. W 2012-2015 zajmujący ponad 20 ha zespół pałacowy poddano rewaloryzacji, której koszt wyniósł ponad 8 mln zł

W latach trzydziestych dobra dworu zostały rozparcelowane przez władze niemieckie, część zbiorów trafiła do Gdańska. Pod koniec wojny zbiory zostały rozproszone i w większości zaginęły. Ocalałe kilka procent znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Bibliotece PAN w Gdańsku.

 Po wojnie majątek przeszedł w ręce PGR, przekształconego następnie w Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. Pod koniec l. 70. XX wieku cały obiekt wpisano do rejestru zabytków. Od listopada 2006 roku obiekt jest w posiadaniu Muzeum Narodowego w Gdańsku, które stworzyło tam oprócz Muzeum Tradycji Szlacheckiej, Pomorski Ośrodek Kontaktów z Polonią. W 2010 muzeum zwiedziło ponad 4,6 tys. osób.

Po wycieczce obiad zjedliśmy w Restauracji Smakosz w Sztumie.

Czerwiec 2016 rok.

 W czerwcu 2016 roku odbyło się spotkanie integracyjne w Dawidowym dworze.

 Obiekt Dwór Dawidy usytuowany jest w Pasłęku w województwie warmińsko-mazurskim, 32 km od Krynicy Morskiej.

Spotkanie Opłatkowe 2015

12 grudnia mogliśmy ponownie uczestniczyć w spotkaniu "Opłatkowym" w gościnnym dworze w Jełmuniu. 

Chwile, kiedy można na moment zwolnić, problemy służbowe i prywatne odłożyć na bok i skupić się na tym co nas łączy. 

Spotkanie opłatkowe stało się okazją do wspólnego przeżywania wyjątkowego nastroju Świąt Bożego Narodzenia o co zadbała właścicielka Dworu  w Jełmuniu stwarzając niepowtarzalny klimat.

XXV LAT POLSKIEGO TOWARZYSTWA ZIEMIAŃSKIEGO

Polskie Towarzystwo Ziemiańskie obchodzi w tym roku jubileusz 25- lecia powstania. 
   Stowarzyszenie, zrzeszające ziemian, potem ich spadkobierców i całe rodziny, powstało w 1990 roku. 
Jego inicjatorem był p. Stanisław Załuski, pochodzący z północnego Mazowsza, który dziś jest Prezesem Honorowym PTZ.
     Pierwszym prezesem Zarządu Głównego został wybrany nieżyjący już mec. Zygmunt Rakowiecki. Po nim kolejno prezesami byli: Kazimierz Moes i Jerzy Mańkowski, a obecnie funcję tę pełni Marcin Schirmer.
     Polskie Towarzystwo Ziemiańskie ma kilkanaście Oddziałów w kraju (Warszawa, Kraków, Lublin, Wrocław, Poznań, Szczecin, Gdańsk, Toruń/Bydgoszcz, Białystok, Olsztyn, Łodź, a także Paryż, zaś w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i USA działa Polski Związek Ziemian, będący też w naszych strukturcach). W listopadzie br. p. Marek Michniewski z żoną Jolantą założyli nowy Oddział PTZ - w Kielcach.
4 grudnia 2015 roku w Warszawia odbyły się uroczystości związane z Jubileuszem PTZ.

 OTO PROGRAM:
O godzinie 10.00  Msza św. w katedrze św. Jana w Warszawie (z udziałem ks. Kazimierza kard. Nycza, metropolity warszawskiego);
O godzinie 11.45 €“ złożenie wiązanki kwiatów pod tablicą ks. Piotra Skargi, którą w 1936 roku ufundował Związek Ziemian;
O godzinie 12.00 €“ uroczystość oficjalna w Sali Wielkiej na Zamku Królewskiego, którą bardzo pięknie poprowadził członek zarządu PTZ Pan Piotr Szymon Łoś.
Wygłoszono okolicznościowe przemówienia. Grupa zasłużonych członków i sympatyków Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego otrzymała okolicznościowe, jubileuszowe złote medale. 
 Na koniec recital Mateuza Kasprzaka-Łabudzińskiego (skrzypce) z towarzyszeniem Piotra Konopczyńskiego (fortepian). W repertuarze zaprezentowano utwory, kojarzące się z ziemiaństwem i polską tradycją.
O godzinie 14.00 w Sali Centralnej Biblioteki Rolniczej w Warszawie odbył się bankiet.

WYCIECZKA 29.09.2015

Dnia 29 sierpnia odbyła się kolejna wycieczka zorganizowana przez P.T.Z. o/Olsztyn po dworach, pałacach i zamkach Warmii i Mazur. Wyjazd zgodnie z planem nastąpił o godzinie 8:45 z pod hotelu Gromada. W wycieczce wzięło udział 12 osób.

JADAMOWO.

Miejscowość jest położona na Pojezierzu Olsztyńskim, w odległości 2,8 km od jeziora Okomin oraz 3,2 km od  jeziora Mielno


Pierwotnie Jadamowo było folwarkiem utworzonym w 1856 roku. Wchodził w skład majątku w Witramowie, który stanowił własność znanego rodu Finck von Finckenstein. W 1876 roku wieś składała się z 5 domów zamieszkanych przez 86 osób. W tym okresie w Jadamowie powstał zachowany do dziś pałac oraz otaczający budowlę park. W 1910 roku majątek obejmował obszar o powierzchni 550 ha. Liczba mieszkańców w porównaniu z poprzednim okresem wzrosła do 126 osób, zaś liczba domów do 8. Przed wybuchem II wojny światowej właścicielem majątku był niejaki Wannow. Po 1945 roku Jadamowo weszło w skład Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Waplewie. W 1996 roku teren dawnego majątku (zespół pałacowo-dworski) trafił w ręce prywatne. W 2005 roku miejscowość była zamieszkana przez 34 osoby.

W parku umieszczona tablica pamiątkowa. 

PAWŁOWO gm. GIETRZWAŁD

Dwór w Pawłowie odremontowany znajduje się obecnie w rękach prywatnych. 

PAŁAC W PACÓŁTOWIE.

Pacółtowo to niewielka osada na obrzeżach Wzgórz Dylewskich, niedaleko Pól Grunwaldzkich - miejsca pamiętnej bitwy w 1410 roku. Na szczycie 150 metrowego wzniesienia, pośród 1000 hektarów  łąk stoi odrestaurowany neobarokowy pałac.

Historia Pacółtowa sięga XIV wieku, kiedy nadania ziemskie otrzymali tu Prusowie – Glabune i Kunike. Kolejnymi właścicielami byli: rodzina von Eppingen, von Petzdorf, a na przełomie XVII i XVIII wieku - von Wernsdorf. Na przełomie XVIII i XIX stulecia majątek nabył Ahasverus von Brandt. Powiększył jego obszar do 600 hektarów i wybudował pałac. Dzieło Brandta od lat 30. XIX wieku kontynuowali członkowie rodziny Volprecht, pozostając w majątku aż do roku 1945. Po wojnie pałac, dawna wieś folwarczna i gospodarstwo powoli ulegało dewastacji i popadało w ruinę. Budynek pałacowy zaadaptowano na biura Państwowego Gospodarstwa Rolnego i mieszkania pracownicze, zmieniając przy tym układ wnętrz.




W roku 2000 gospodarstwo rolne wraz z zespołem pałacowo-parkowym nabyła od Agencji Nieruchomości Rolnych spółka „Baltic Investment“ Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, która przez kilka lat prowadziła tu produkcję roślinną i zapoczątkowała hodowlę bydła francuskich ras mięsnych Charolaise i Limousine.
Od wiosny 2008 roku gospodarstwo i pałac ma nowych właścicieli, którzy starają się przywrócić temu miejscu pierwotny charakter, odtworzyć jego świetność i tchnąć w nie „nowe życie.“ Zrestrukturyzowano gospodarstwo rolne, wybudowano nowe pomieszczenia gospodarcze dla powiększanej hodowli Charolaise i Limousine w miejscu oddalonym od zespołu pałacowo-parkowego, powiększono obszar gospodarstwa do 1000 ha (największa powierzchnia od początku istnienia gospodarstwa), cały areał ziem przeznaczono na pastwiska i łąki kośne – co daje gościom pałacu niezwykłe wrażenie wiecznie zielonych wzgórz aż po linię horyzontu.
Przeprowadzono na dużą skalę prace budowlano – remontowe. Powstał kameralny, komfortowy, ekskluzywny ośrodek konferencyjno – koncertowy. Ciekawostką jest stała wystawa malarska pastiszy dzieł Rembrandta.

Mortęgi.

Z historią majątku w Mortęgach nierozerwalnie związana jest jego niegdysiejsza mieszkanka – siostra Magdalena Mortęska – mistyczka i autorka dzieł religijnych, reformatorka zakonu benedyktynek.

Magdalena Mortęska urodziła się w 1554 roku, w Pokrzywnie, nieopodal Grudziądza. Pochodziła z rodziny senatorskiej - ojciec Melchior Mortęski, był starostą pokrzywieńskim i podkomorzym ziemi chełmińskiej. Matka Elżbieta z Kostków była siostrą biskupa chełmińskiego Piotra Kostki. Poprzez Matkę Magdalena spokrewniona była z możnym rodem Kostków, w tym także ze św. Stanisławem Kostką. Krewnymi Magdaleny Mortęskiej byli także: Anna Jagiellonka - żona Stefana Batorego, opat Jan Kostka z Oliwy, wojewoda pomorski Krzysztof Kostka. Nadmienić należy, iż oprócz pokrewieństwa z Piastowski rodem królewskim, Magdalena spokrewniona była z rodem Sapiechów, jednym z najpotężniejszych rodów magnackich w Polsce i na Litwie. Jej rodzona siostra Anna Ludwika wyszła za mąż za Ernesta Weihera, z którego rodu pochodzą założyciele Wejherowa. Jedną z posiadłości rodziny Mortęskich była wieś Mortęgi, położona niedaleko Lubawy.


Mortęgi (niem. Mortung) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W zabytkowym pałacu z XIX w. (do 1945 r. należał do rodziny Geiger) mieści się obecnie pensjonat agroturystyczny.[1]

W XIV wieku była to wieś szlachecka na prawie polskim (prawo lokacyjne). Wielki mistrz krzyżacki Michał Küchmeister zmienił na prawo chełmińskie. Później wielki mistrz Dytryk von Aldenburg nadał wieś Ludwikowi z Krzykos, a w 1402 przywilej potwierdził biskup Chełmiński Jan dla Ludwika z Mortęg (protoplasta rodu Mortęskich, wśród których dwóch było wojewodami chełmińskimi. Ród pieczętujący się herbem Orlik był pochodzenia pruskiego i przeniósł się z Pomezanii do Ziemi Chełmińskiej). W okresie krzyżackim wieś wchodziła administracyjnie do wójtostwa bratiańskiego. W 1497 r. Ludwik z Mortęg zapisał dominikanom w Toruniu 300 marek na odprawianie jednej mszy świętej w tygodniu. W 1556 r. urodziła się w Mortęgach Magdalena Mortęska, późniejsza ksieni zakonu Bernardynek w Chełmnie. W 1667 r. właścicielem wsi był Stanisław Narzymski.

W 2013 roku nowymi właścicielami posiadłości stali się właściciele firmy JS PPUHiE Szynaka. Alina i Jan Szynaka za honorowy cel postawili sobie odtworzenie przedwojennej historii zabytkowego Pałacu, oraz budynków do niego należących.

Wigilia 2014

Dnia 13 grudnia 2014 roku w dworze w Jełmuniu dzięki uprzejmości właścicielki dworu pani doktor Barbary Trzeciak zorganizowaliśmy doroczną wigilię.
Wigilię rozpoczęto od wizyty w stajni, gdzie gospodyni opowiedziała nam o unikalnej rasie owiec hodowanej w gospodarstwie.

Dwór kultywuje dawne tradycje panujące w gospodarstwach ziemiańskich.

Spotkanie wigilijne odbyło się w dworskiej jadalni.

Zgodnie z tradycją dzielono się opłatkiem, składano życzenia, śpiewano kolędy, czytano wiersze opisujące dawne tradycje wigilijne.

 Tradycyjne potrawy wigilijne przygotowane zostały ze składników pochodzących z własnego gospodarstwa.

Był również Święty Mikołaj, który obdarował gości upominkami.

W czasie spotkania dla Pana Michała wręczono upominek w podziękowaniu za jego gościnne przyjęcie podczas naszej ostatniej wycieczki po dworach i pałacach Warmii i Mazur.

Spotkanie zakończono wyśmienitą kawą oraz ciastami wykonanymi według starej receptury w dworskiej kuchni.

WESOŁYCH ŚWIĄT