Wykład Prezesa Olsztyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego o Dworach i Pałacach Warmii i Mazur.

Głównym tematem wykładu była prezentacja Pałaców

w Sztynorcie Rodu Lehndorff na Mazurach oraz dawnego zespołu dworsko–parkowego w Drynkach, którego ostatnim właścicielem był Otto Jahr.

W wykładzie zwrócono uwagę na obecny stan nieruchomości oraz prace dotyczące rekonstrukcji obiektów. 

Wspomniano również o innych Dworach i Pałacach Warmii i Mazur odwiedzanych przez PTZ o/Olsztyn na organizowanych co roku  wycieczkach.
Wykład wygłoszono w Restauracji  Dziki Gon w Gdańsku.

Wycieczka 07.08.2019 rok.

Dnia 7 września 2019 roku odbyliśmy kolejną wycieczkę po dworach i pałacach Warmii i Mazur.

Tym razem odwiedziliśmy dawny majątek ziemski Kierzbuń


Kierzbuń jest osadą w Polsce położoną w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Bartołty Wielkie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Od roku 1994 w kierzbuńskim dworku i przyległych budowlach znajduje się Stadnina Koni Kierzbuń.

Pałac z zespołem parkowym Łężany

 Pałac w Łężanach (pałac von Fischerów-Lossainenów) (niem. Schloss Loßainen) – pałac wraz z zespołem parkowym i zabudowaniami gospodarczymi znajdujący się we wsi Łężany w gminie Reszel w powiecie kętrzyńskim w województwie warmińsko-mazurskim. Wybudowany w latach 1909–1911 w stylu neobarokowym jako siedziba pruskiego rodu szlacheckiego von Fischer-Lossainen.

Dwór w Jełmuniu

W Łężanach.
 Zespół majątkowy Łężany składa się z pałacu, rozległego parku krajobrazowego i zabudowań gospodarczych położonych nad brzegami jeziora Legińskiego. Sam pałac znajduje się w centrum założenia parkowego, a od zachodu otoczony jest zabudowaniami gospodarczymi oraz wsią, od wschodu polami uprawnymi, a od południa ogrodami i zabudowaniami. Elewacja frontowa budowli skierowana jest w stronę północną, tak by z niewielkiego wzniesienia, na którym jest usytuowany można było podziwiać panoramę jeziora.

Tejstymy

Osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Kolno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia. W miejscowości m.in. dworek szlachecki, przedwojenny cmentarz oraz inne zabytki. W odległości 500 m jezioro, które ma 1. klasę czystości. Jest to jezioro rynnowe, o linii brzegowej otoczonej lasem. Na środku zbiornika wyspa, na której w latach przedwojennych istniał klasztor (obecnie pozostały same fundamenty). Park krajobrazowy z XVIII/XIX wieku.

Górowo
 Rezydencja została wybudowana na wzniesieniu, na terenie wsi Górowo (niem. Bergenthal), w otoczeniu parku i kompleksu zabudowań gospodarczych. Wieś położona jest w powiecie olsztyńskim, w gminie Kolno (15 km na północ od Biskupca Reszelskiego).
Znajdujące się w tej miejscowości dobra rycerskie od drugiej połowy XIV wieku stanowiły uposażenie urzędników biskupich, a następnie, do końca XVIII wieku, własność rodów szlachty warmińskiej. W połowie XIX wieku posiadłość przejęła rodzina Sarasin, której przedstawiciele mieszkali tu do 1945 roku. Pierwsza rezydencja powstała w tym miejscu jeszcze w XV wieku. W późniejszym okresie była ona wielokrotnie przebudowywana. Obecna budowla pochodzi z XVIII wieku. W 1866 roku wokół dworu powstał park krajobrazowy, zaprojektowany przez Johanna Larassa. Po drugiej wojnie światowej na terenie majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, natomiast dwór zaadaptowano na biura i mieszkania pracownicze. Na początku lat 90-tych XX wieku przeprowadzono remont budynku. Od tamtego czasu stał on pusty. Od 2000 roku wraz z parkiem stanowi własność prywatną. 

Muławki

 W końcu XIX w. majątek ziemski w Muławkach należał do rodziny Werner. Razem z dwoma folwarkami miał powierzchnię 635ha. W 1817 w Muławkach było 38 domów.

Banaszki


W parku otaczającym dwór zachowała się część starodrzewu: graby i pomnikowy dąb. Na terenie parku znajduje się pomnik granitowy konia. Uwieczniony w granicie koń był ulubionym wierzchowcem jednego z właścicieli majątku.
Dwór wybudowany został w początkach XX w. Jest to budowla parterowa, przykryta mansardowym dachem, zwieńczonym na szczycie niewielką latarnią. Elewacja frontowa zdobina jest peudoryzalitem poprzedzonym tarasem wspartym na czterech kolumnach. Uzupełnieniem części reprezentacyjnej jest duży podjazd. Dwór jest własnością prywatną.

Łabędnik

 W latach 1694–1945 dobra w Groß Schwansfeld należały do rodu von der Groeben. Pierwszy z nich, Fryderyk von der Groeben, służył w armii Jana III Sobieskiego i dowodził oddziałem jazdy w bitwie pod Wiedniem. Do swej nowej rezydencji przywiózł zdobyty podczas bitwy namiot jednego z paszów tureckich, przechowywany w Łabędniku do roku 1903 (obecnie w Arsenale w Berlinie). W swym testamencie Fryderyk ustanowił w Groß Schwansfeld majorat, czyli majątek dziedziczony w całości przez najstarszego syna (bez możliwości sprzedaży i podziału gruntów). Jego następca dokończył budowę pałacu, przebudowanego następnie w XIX wieku. Budowla ta nie należy co prawda do najbardziej reprezentacyjnych, na uwagę zasługuje jednak kartusz herbowy pochodzący sprzed przebudowy oraz barokowe balustrady tarasowe.

Pałac Warlity

28 czerwca 2019 roku odwiedziliśmy pałac w Warltach, niedaleko Olsztynka.

Spotkanie w Jełmuniu.

Dnia 9 marca 2019 w dworze Jełmuń odbyło się spotkanie członków Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego oddział Olsztyn z Zarządem Głównym PTZ.

Na spotkaniu Prezes Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego pan Marcin Schirmer omówił zagadnienia związane z działalnością Zarządu Głównego oraz przedstawił perspektywy dalszego funkcjonowania PTZ. 

Następnie odbyła się dyskusja, w której omówiono bieżące problemy związane z funkcjonowaniem Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego i jego oddziałów. 

Spotkanie zakończyło się uroczystym obiadem przygotowanym przez właścicielkę dworu.

Wycieczka 1 wrzesień 2018 rok.

Dnia 01.09.2018 r. odbyła się kolejna wycieczka organizowana prze nasz oddział. Tym razem pierwszym zwiedzanym obiektem był pałac w Bogatyńskie.

Bogatyńskie.

Pałac został wybudowany w zachodniej części wsi Bogatyńskie (niem. Tungen). Wieś położona jest w powiecie Lidzbarskim, w gminie Orneta (około 7 km na południowy zachód od miasta). 

Widok od strony parku.

 Pałac został zbudowany w 1772 roku dla szlachcica, Stanisława Rutkowskiego. W XIX wieku w budynku przeprowadzono gruntowny remont, w trakcie którego nadano mu cechy neogotyckie. Od strony ogrodu powstała wówczas wysoko sklepiona sala z ostrołukowymi oknami, dobudowano przedsionek do frontowego portalu, a do elewacji północno-zachodniej dostawiono oficynę z wąskimi, ostrołukowymi oknami na piętrze. Pod koniec XIX wieku pałac przeszedł na własność rodziny hrabiów von Kanitz. Przebudowano go wówczas w stylu neobarokowym (zachowały się jedynie ślady wcześniejszych ingerencji stylowych, jak np. sklepienie krzyżowe w przedsionku do frontowego portalu). Po II wojnie światowej na terenie majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, natomiast pałac zaadoptowano na mieszkania pracownicze. Po likwidacji PGR-u na początku lat 90-tych XX wieku, przez kilkanaście lat obiektem opiekowała się gmina. Obecnie wyremontowany pałac wraz z przyległym parkiem jest własnością prywatną.

Widok od frontu.

Przerwa na ciasto.

Podągi.

Następnie zwiedzaliśmy obiekt w Podągach. Wieś Podągi położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 10 km na wschód od Gotkowa, nad rzeką Pasłęką.

Pierwsze wzmianki o wsi pojawiają się w 1339 roku. Były to wówczas dobra rycerskie. Od 1551 roku (co potwierdził w dokumencie książę pruski w 1577) należy do rodziny Saucken. W 1663 od wdowy Anny Cathariny von Saucken odkupił i z czasem powiększył te dobra Elias von Kanitz. W rękach tej rodziny pozostały Podągi aż do wkroczenia w 1945 roku Armii Czerwonej do Prus Wschodnich. W 1701 roku rezydencja została przebudowana. Ponownie nastąpiło to w XIX wieku, kiedy nadano jej neoklasycystyczny styl.

W czasie działań wojennych okresu wojen napoleońskich w latach 1806/1807 i 1812/1813 dobra te poniosły znaczące szkody wojenne. Wszystko było skrupulatnie dokumentowane przez ich ówczesnego właściciela hrabiego Carla Wilhelma Alexandra von Kanitz (1745-1824), oczywiście z nadzieją uzyskania rekompensaty, co niestety nigdy nie nastąpiło. Trzem synom, w tym późniejszemu generałowi pruskiemu i ministrowi wojny (August Wilhelm Karl Graf von Kanitz) udało się m.in. dzięki pożyczce państwowej w wysokości 20 tys. talarów odzyskać i przywrócić świetność zniszczonym dobrom. Co ciekawe o tym, kto odziedziczy Podągi po śmierci ojca zadecydowało losowanie, które wskazało na najstarszego z trzech braci Aleksandra, który w 1826 roku wykupił od swoich braci ich udziały w majątku. 

 Ostatnim właścicielem tej posiadłości był Gerhard Graf von Kanitz - polityk i minister wyżywienia oraz rolnictwa (1923-1926)

Gładysze.

Fundacja Odbudowy Zabytków Warmii,
(stanowiąca kontynuację Polsko-Niemieckiej Fundacji Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Warmii)
Celem zarówno nowej, jak i byłej Fundacji - jest odbudowa XVIII-wiecznego obiektu barokowego
pałacu i parku w Gładyszach.

 Kuźnia w Gładyszach. 

 Lipowina.

Udajemy się na kawę do pałacu w Lipowinie.

Obecnie odbudowywany.

Przerwa na kawę w Lipownie.

i obiad w "Srebrnym Dzwonie"

Różanie

Ostatni etap podróży.

Dnia 23 czerwca 2018 roku odbyło się kolejne spotkanie Olsztyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Tym razem wybraliśmy zespół pałacowo parkowy w Mortęgach. Obiekt położony niedaleko Lubawy około 31 km. od Ostródy.

 

 Spotkanie zaczęliśmy od zwiedzenia obiektu.

 

 

Następnie spożyliśmy wspólny posiłek połączony z degustacją wina

 

 

Nocleg spędziliśmy we dworze.